سرطان دهانه رحم:

زمانی که رشد غیرطبیعی سلولی در گردن رحم آغاز گردد، فرد به سرطان دهانه رحم یا سرطان گردن رحم مبتلا شده است.

سلول‌های غیرطبیعی تولید شده می‌توانند به دیگر اعضای بدن گسترش یابند و یا به آنها حمله‌ور شوند.

در ابتدای شروع این بیماری در بدن، معمولاً نشانه‌ای بروز نمی‌کند، ولی نشانه‌های بعدی این بیماری می‌تواند شامل خونریزی واژنی، درد لگن یا دیسپارونیا (به هرگونه فعالیت جنسی که همراه با درد باشد، دیسپارونیا یا فعالیت زناشویی دردناک ‌گویند) باشد.

سرطان دهانه رحم معمولاً به دنبال تغییرات پیش‌سرطانی، در مدتی بیش از ده تا بیست سال پیشرفت می‌کند. در سراسر دنیا سرطان دهانه رحم چهارمین عامل مرگ‌ زنانی است که بر اثر سرطان از بین می‌روند.

 

علت بروز سرطان دهانه رحم چیست؟

در ۹۰ درصد موارد، این بیماری به علت عفونت ویروس پاپیلومای  انسانی  ایجاد می‌شود. هنگامی که این ویروس برای چند سال در بدن باقی می‌ماند، به تدریج برخی از سلول‌ها را در گردن رحم به سلول‌های سرطانی بدل می‌کند و این سلول‌ها به طور پیشرونده مهاجم‌تر می‌شوند.

با این وجود بسیاری از افرادی که مبتلا به عفونت‌های ویروس پاپیلوم انسانی می‌شوند، به سرطان دهانه رحم مبتلا نمی‌شوند.

 

عوامل دیگری که نقش ضعیفی در بروز این بیماری دراند شامل موارد زیر است:

  • سیگار کشیدن
  • سیستم ایمنی ضعیف بدن
  • قرص ضد بارداری خوراکی طولانی مدت
  • شروع رابطه جنسی از سنین پایین و داشتن شریک‌های جنسی متعدد

نادر بودن این بیماری در راهبه‌ها وشیوع آن در زنان روسپی حاکی از آن است که فعالیت جنسی، سن اولین مقاربت و تعداد شرکای جنسی نقش مهمی در ایجاد این بیماری دارند.

 

انواع سرطان دهانه رحم:

این بیماری انواع مختلفی دارد که: حدود نود درصد از آن شامل کارسینوم سلول-سنگفرشی (به رشد بدخیم سلول‌های پوششی در هر اندامی که می‌تواند به بافت‌های اطراف نفوذ کرده و توانایی متاستاز داشته باشد، کارسینوم گفته می‌شود.)

ده درصد آدنوکارسینوم (به سرطان در بافت غدد آدنوکارسینوم گفته می‌شود) و تعداد کمی شامل موارد دیگر می‌شود.

 

روش تشخیص سرطان دهانه رحم:

تشخیص این بیماری با غربالگری دهانه‌ی رحم بوسیله تست پاپ اسمیر (تست پاپ اسمیر یک آزمایش ساده و بدون درد است که طی آن سلول‌های غیرعادی داخل یا اطراف رحم شناسایی می‌شوند.) و به دنبال آن با بافت‌برداری صورت می‌گیرد. در ادامه مراحل تشخیص، تصویربرداری پزشکی اجرا می‌گردد تا پزشکان گسترش یا عدم گسترش آن را تشخیص دهند.

 

واکسن اچ پی وی، از انسان در برابر دو گونه از این ویروس (ویروس پاپیلومای انسانی که باعث بروز این سرطان می‌گردد) محافظت می‌کند و این امکان وجود دارد که تزریق این واکسن، بین ۶۵ تا ۷۵ درصد از سرطان‌های دهانه رحم پیشگیری نماید.

از آنجا که بعد از درمان، همچنان خطر سرطان وجود دارد، معمولاً توصیه می‌شود که نمونه‌ برداری از سلول‌های دهانه‌ی رحم به صورت مداوم صورت گیرد.

 

 

 

علایم تشخیص:

برخی از علایم تشخیص این بیماری به شرح زیر است:

  • خونریزی بدون توجیه از راه مهبل
  • ترشح مداوم از مهبل
  • درد و خونریزی پس از نزدیکی در مراحل انتهایی:
  • درد شکمی
  • بی‌اشتهایی و کاهش وزن
  • کم‌خونی
  • نشت مدفوع از راه مهبل و ادرار

 

 

 

پیشگیری:

معاینات منظم و دوره‌ای و انجام آزمایش پاپ اسمیر یکی از موثرترین اقدامات پیشگیرانه سرطان رحم و الگویی موفق در کاهش میزان بروز و تلفات ناشی از این نوع سرطان بشمار می‌رود.

این تست در خانمها پس از شروع فعالیت جنسی، سالی یک بار و پس از دو تست منفی، هر سه سال یک بار تکرار می‌شود. این آزمایش معمولاً دو هفته پس از اتمام عادت ماهانه و حداقل ۴۸ساعت پس از مقاربت جنسی توصیه می‌شود.

گزینه های درمان سرطان سرویکس:

گزینه های درمانی زیادی برای درمان سرطان سرویکس در مراحل اولیه وجود دارد. انتخاب نوع درمان به سن، وضعیت سلامتی، مرحله ای که سرطان در آن قرار دارد و نظر پزشک بستگی دارد.
رایج ترین درمان برای مراحل اولیه سرطان سرویکس رادیکال هیستِرِکتومی می باشد. (رادیکال – هیستِرِکتومی برداشت رحم و سرویکس به کمک جراحی ).

درمان جایگزین، رادیوتراپی ( پرتودرمانی) است که معمولاً همراه با شیمی درمانی داده می شود. بعضی از بیماران که هنوز در مراحل خیلی پایین سرطان سرویکس هستند را می توان با کونیزاسیون سرویکس برداشت بافت سرویکس به شکل مخروطی یا هیستِرِکتومی ساده درمان کرد.

بعد از هیستِرِکتومی یا رادیوتراپی لگن نمی توان باردار شد. می توان برای خانم هایی که در مراحل اولیه سرطان سرویکس هستند درمان های کمتر تهاجمی تجویز کرد تا بعداً بتواند باردار شود.

رادیکال هیسترکتومی:

رادیکال هیسترکتومی روشی است که طی آن رحم، سرویکس و بخشی از واژن با عمل جراحی برداشته می شود. برداشت تخمدان ها حین هیسترکتومی لازم نیست.
جراحی از طریق ایجاد برشی در شکم انجام می شود. به جای آن می توان با استفاده از لاپاروسکوپ از طریق چند برش کوچک جراحی را انجام داد. انتخاب نوع جراحی به نظر پزشک و سایر فاکتورها بستگی دارد.

معمولاً جراحی حدود سه ساعت به طول می انجامد. بیشتر خانم ها باید دو تا سه روز در بیمارستان بستری باشند.

اگر در لبه های بافت یا گره لنفاوی که برداشته شده است، سلول های پیش سرطانی یا غیر عادی مشاهده شود، یا اگر تومور دارای خصوصیاتی باشد که شانس عود سرطان را افزایش دهد،  انجام درمان های تکمیلی توصیه می شود.

این درمان شامل رادیوتراپی و شیمی درمانی می شود.

رادیوتراپی (پرتودرمانی):

رادیوتراپی به استفاده از پرتوهای پرانرژی ایکس به منظور متوقف ساختن رشد سلول های سرطانی گفته می شود. دو روش برای رساندن پرتو به ناحیۀ مورد نظر وجود دارد رادیوتراپی داخلی (براکی تراپی و رادیوتراپی خارجی)

براکی تراپی :

در براکی تراپی، پرتو از وسیله ای که به صورت موقت در واژن قرار داده می شود، ساطع می شود. این روش دوز بالایی را به جایی که احتمالاً سلول های سرطانی قرار دارند می رساند و از تأثیر اشعه روی بافت های سالم می کاهد.

دو نوع براکی تراپیِ واژینال وجود دارد:

با آهنگ دوز پایین، آهنگ دوز بالا

رادیوتراپی خارجی:

در رادیوتراپی خارجی ، منبع تابش در خارج از بدن است، و ناحیه ای که باید درمان شود (فیلد درمانی) به دقت طراحی و کشیده می شود تا میزان پرتوی که به بافت های سالم می رسد به حداقل برسد.
هنگام رادیوتراپی هر روز بدن بیمار در وضعیتی مانند روزهای قبل در زیر دستگاه قرار می گیرد، و فیلد درمانی به مدت چند ثانیه تا چند دقیقه تحت پرتو قرار می گیرد. این کار به مدت ۵ روز در هفته به مدت پنج تا شش هفته انجام می شود. این درمان به صورت سرپایی است و در طول درمان فرد می تواند فعالیت های روزانۀ خود را انجام دهد.

براکی تراپی به تنهایی برای درمان مراحل اولیه سرطان سرویکس کافی است، ولی اگر خانمی بیماریش کمی پیشرفته تر باشد رادیوتراپی را هم به براکی تراپی اضافه می کنند تا شانس عود سرطان کاهش یابد.

عوارض جانبی رادیوتراپی :

عوارض کوتاه مدت رادیوتراپی عبارتند از:

  • احساس خستگی
  • ناراحتی هنگام ادرار
  • مدفوع رقیق ، و احساس نیاز بیشتر به اجابت مزاج
  • ریزش موهای ناحیۀ تناسلی
  • بیشتر این عوارض بعد از اتمام درمان بهبود می یابند.

عوارض طولانی مدت تر عبارتند از:

  • نشت و تراوش ادرار
  • درد یا خونریزی هنگام اجابت مزاج
  • نازک شدگی یا ایجاد زخم در واژن، که ممکن است باعث درد حین مقاربت شود.
  • اگر بیماری از نظر جنسی فعال باشد، باید با پزشک خود در مورد کارها یا وسایلی که می توانند درد بعد از مقاربت را کم می کند صحبت کند. ممکن است پزشک استفاده از دیلاتور واژینال (متسع کننده واژن) را هنگام و بعد از درمان به بیمار پیشنهاد کند.

 

شیمی درمانی:

بیشتر بیمارانی که برای درمان سرطان سرویکس شان پرتودرمانی می شوند، همزمان از داروهای شیمی درمانی هم استفاده می کنند (روشی به نام شیمی رادیوتراپی) داروهای شیمی درمانی داروهایی هستند که رشد سلول های سرطانی را متوقف می کنند یا کاهش می دهند.
بعضی از داروهای شیمی درمانی اثر مخرب پرتودرمانی روی سلول های سرطانی سرویکس را افزایش می دهند.

داروی شیمی درمانی معمولاً به صورت وریدی و یک بار در هفته طی پرتودرمانی داده می شود.

پشتیبانی و حمایت های هنگام درمان:

بیشتر افرادی که به سرطان سرویکس مبتلا می شوند نگران سلامتی کوتاه مدت و بلند مدت و خطر عود سرطان هستند.

حتی ممکن است تا سال ها بعد از درمان فرد نگران عود سرطان باشد.
مهم است که بیمار با خانواده و تیم درمانی خود صادقانه و صریح صحبت کند.

وجود همراه در هنگام ملاقات با پزشک می تواند بسیار کمک کننده باشد.
گزینه های مختلف حمایتی هنگام و بعد از درمان وجود دارد.

این گزینه ها شامل مشاوره های فردی، مشاوره های گروهی می باشد.

پیش آگهی سرطان سرویکس:

هر بیماری با سرطان سرویکس وضعیت متفاوتی دارد و سخت است که بتوان آن را برای هر کس پیش بینی کرد.

شانس علاج سرطان در افرادی که در مراحل اول سرطان سرویکس قرار دارند زیاد است. وقتی در مورد شانس علاج بحث می شود، به صورت نسبی صحبت می شود و به صورت قطعی نیست.

پیگیری و مراقبت های بعد از سرطان سرویکس:

بررسی و کنترل:

بعد از درمان سرطان سرویکس، توصیه می شود تا فرد تست های پیگیری و معاینه های لازم را به صورت منظم انجام دهد. برنامۀ ثابتی برای برای آزمایش و ملاقات های پیگیری وجود ندارد.

روش پیگیری زیر بر اساس تحقیقات و نظر گروهی از متخصصان بنا شده است:

  • معاینۀ فیزیکی سرویکس هر سه تا چهار ماه برای ۲ سال، بعد از آن هر ۶ماه به مدت ۵-۳ سال، و بعد از آن به صورت سالانه انجام شود.
  • بررسی سلولی (پاپ اسمیر) به صورت سالانه
  • برای ۵-۲ سال اول، هر سال یک عکس ساده از قفسه سینه گرفته شود.
  • انجام سایر آزمایش ها، از جمله آزمایش های خون، PET scan ، سونوگرافی لگن، پیِلوگرافی درون وریدی و ام آر آی برای بیمارانی که علامتی مبنی بر عود سرطان ندارند توصیه نمی شود.

مشکلات جنسی بعد از درمان:

بعد از درمان ممکن است تغییراتی مثل کوتاه و باریک شدن دیوارۀ واژن و کمی خشکی واژن شود به وجود بیاید.

به علاوه، خانم هایی که قبل از درمان در دورۀ قاعدگی بودند ممکن است در نتیجۀ رادیوتراپی یا شیمی درمانی، یائسه شوند.

این تغییرات فیزیکی بر روی لذت جنسی تأثیر می گذارند چون ممکن است باعث درد هنگام رابطۀ جنسی، کاهش علاقه به داشتن رابطه، دشواری در به ارگاسم رسیدن و کاهش تعداد و تناوب فعالیت های جنسی شوند.
استفاده از مرطوب کننده های واژینال و لوبریکانت ها هنگام مقاربت می تواند بعضی از این علائم را بهبود بخشد.

مشاوره در مورد مشکلات جنسی و/یا مشکلات روانی می تواند کمک کننده باشد. اگر واژن بسیار نازک شده باشد استفاده از متسع کننده های واژینال می تواند مؤثر باشد.

 

 

 

 

بیماری های زنانتازه های پزشکی

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سیزده + پانزده =